Yapılandırılmış veri spam'i: sahte yıldız, FAQ ve manuel işlem

25/09/26

Arama sonuçlarındaki yıldızların ve ek bilgilerin dikkat çektiği bilindiği için yapılandırılmış veri yıllardır suistimal ediliyor. Hiç yorumu olmayan bir hizmet sayfasında 4,9 puan, sayfada olmayan soru-cevaplar, çoktan bitmiş etkinlikler, sepette başka çıkan fiyatlar. Çoğu zaman bunu bilinçli yapan biri bile yok; bir eklenti ya da tema varsayılan olarak ekliyor.

Sonuç ise aynı: zengin sonuçların kaybı, bazen de Search Console'da "spammy structured markup" manuel işlemi. İyi haber şu ki kendi işaretlemeni bu gözle denetlemek düşündüğünden kolay.

Temel kural: işaretleme görünen içeriği anlatır

Google'ın yapılandırılmış veri genel yönergelerinin özü tek cümleye sığıyor: işaretleme, sayfada kullanıcının gördüğü içeriği doğru şekilde temsil etmeli. Kullanıcıya görünmeyen içeriği işaretlememek, alakasız ya da yanıltıcı bilgi vermemek, sayfanın ana içeriğini anlatmak ve güncel tutmak bu kuralın parçaları.

Burada sık gözden kaçan bir ayrım var. Teknik yönergeler (geçerli sözdizimi, zorunlu alanlar) araçlarla test edilebilir. Kalite yönergeleri ise edilemez. Zengin Sonuç Testi sahte bir puanı gayet mutlu şekilde "geçerli" olarak gösterir; çünkü o puanın gerçek olup olmadığını bilemez. Geçerli işaretleme, doğru işaretleme demek değil. Ayrıca geçerli ve doğru işaretleme bile zengin sonuç garantisi vermez.

Sık görülen spam kalıpları

Kaynağı olmayan yıldızlar

En yaygın örnek, gerçek ve görünür bir yorum sistemi olmadan aggregateRating eklemek. Tema dosyasına sabit yazılmış "4.8 puan, 127 değerlendirme" bloğu her sayfada aynı görünüyorsa bu kalıptır. Google'ın inceleme snippet'i yönergeleri, puanların kullanıcılardan doğrudan toplanmasını ve başka sitelerdeki yorumların toplanıp kendi sayfanda işaretlenmemesini istiyor.

Self-serving yorumlar

Bir işletmenin kendi sitesinde, kendisi hakkındaki yorumları LocalBusiness ya da Organization üzerinde işaretlemesi yıldız almaya uygun değil. Yorumları bir üçüncü taraf widget'ından çekiyor olman da bunu değiştirmiyor. Ürün ve inceleme işaretlemesindeki bu ve benzeri hataları ürün ve inceleme schema hataları yazısında ayrıntılı anlattım.

Görünmeyen içeriğin işaretlenmesi

JSON-LD içinde on soru-cevap var ama sayfada hiçbiri yok. Yorumlar işaretlemede duruyor ama kullanıcı sayfada göremiyor. Bir sekme ya da akordeon içinde duran, kullanıcının açıp okuyabildiği içerik bu anlamda sorun değil; sorun, işaretlemenin sayfada hiç karşılığı olmayan içeriği anlatması.

Sahte FAQ ve HowTo

Bir dönem her blog yazısına sonuçta daha fazla yer kaplamak için FAQ işaretlemesi eklemek moda oldu. 2023'ten beri FAQ zengin sonuçları yalnızca tanınmış, yetkili devlet ve sağlık sitelerinde gösteriliyor; HowTo zengin sonuçları ise kaldırıldı. Google 2025'te daha az kullanılan başka bazı özellikleri de aşamalı olarak kaldırdı. Yani bu işaretlemeler çoğu site için artık görsel bir şey getirmiyor. Ama sayfada olmayan içeriği anlatan işaretleme, zengin sonuç göstermese bile yönergelere aykırı. Hangi türün bugün gerçekten sonuç getirdiğini zengin sonuç schema türleri yazısında derledim; güncel liste için her zaman Google'ın Search Gallery sayfasına bak.

Yanlış Event verisi

Event türü gerçek, belirli bir tarihte ve yerde (ya da çevrimiçi) gerçekleşen etkinlikler için. İndirim kampanyalarını, kuponları, "son gün" satışlarını ya da tatil paketlerini etkinlik gibi işaretlemek yönergelere aykırı. Tarihi geçmiş etkinlikleri işaretlemede bırakmak da sık görülen bir hata; iptal ya da erteleme durumunda eventStatus güncellenmeli.

Yanlış JobPosting verisi

Gerçekte açık pozisyon olmayan "genel başvuru" sayfalarını iş ilanı gibi işaretlemek, dolmuş ilanları işaretlemede bırakmak, yanlış konum ya da çalışma şekli bildirmek. Pozisyon kapandığında ilan kaldırılmalı ya da validThrough ile bitiş tarihi doğru verilmeli. Google, iş ilanı yönergelerini ihlal eden sitelere manuel işlem uygulayabileceğini açıkça belirtiyor.

Sahte ya da tutarsız fiyat

İşaretlemede sayfadakinden düşük fiyat vermek, ürünü ücretsiz göstermek için sıfır fiyat yazmak, stokta olmayan ürünü InStock bırakmak. Bunların bir kısmı kasıtlı, bir kısmı önbellekteki eski veriden kaynaklanıyor. Sonuç açısından fark etmiyor: kullanıcı sonuçta bir fiyat görüp sayfada başka bir fiyatla karşılaşıyor.

Manuel işlem: spammy structured markup

Search Console'da Güvenlik ve Manuel İşlemler altındaki Manuel işlemler raporunda "Spammy structured markup" olarak görünür. Kapsam belirli sayfalar ya da site geneli olabilir. Etkisi, ilgili sayfaların zengin sonuç uygunluğunu kaybetmesi. Bir de bildirim gelmeyen algoritmik taraf var: Google işaretlemeye güvenmediğinde zengin sonuçları sessizce göstermeyi bırakabilir.

Toparlanma adımları:

Rapordaki açıklamayı ve örnek URL'leri oku; sorun hangi türde ve hangi şablonda?
İşaretlemenin envanterini çıkar: hangi eklenti, tema ya da kod parçası hangi JSON-LD'yi basıyor? Birden fazla eklentinin aynı türü üst üste bastığı durumlar sık.
Düzelt ya da kaldır: gerçek yorum yoksa puanı kaldır, self-serving yorum işaretlemesini kaldır, görünmeyen FAQ'yu ya sayfaya ekle ya da işaretlemeden çıkar, Event ve JobPosting verisini gerçeğe uydur, fiyatı ve stok durumunu sayfayla eşitle.
Düzeltmeyi Zengin Sonuç Testi ve URL Denetimi aracındaki canlı test ile doğrula.
Yeniden inceleme talebi gönder. Sorunun ne olduğunu, neyi nasıl düzelttiğini ve tekrarlanmaması için ne yaptığını somut olarak yaz: "X eklentisini kaldırdık, puan bloğu artık yalnızca gerçek yorumu olan ürünlerde üretiliyor" gibi.

Talep ve diğer manuel işlem türleri için manuel işlem yazısına bakabilirsin.

Kendi işaretlemeni denetlemek

Benim kullandığım sıra şu:

Zengin Sonuç Testi (search.google.com/test/rich-results): Google'ın hangi zengin sonuç türlerini algıladığını ve hataları gösterir. Sadece sözdizimini ve zorunlu alanları denetler.
Schema Markup Validator (validator.schema.org): Google'ın desteklemediği türler dahil tüm schema.org işaretlemesini gösterir; eklentilerin gizlice ne bastığını görmek için iyi.
Search Console Geliştirmeler (Enhancements) raporları: Desteklenen türler için site genelindeki geçerli ve hatalı öğeleri listeler. Aniden artan hata sayısı çoğu zaman bir eklenti güncellemesinin işareti.
URL Denetimi canlı testi: JavaScript ile eklenen işaretlemenin render sonrası hâlini gösterir.

Bu araçların hiçbiri "bu puan gerçek mi, bu fiyat sayfadaki fiyat mı" sorusunu cevaplamıyor. Bunun için küçük bir betik yazdım. Bir URL'yi alıyor, JSON-LD bloklarını çıkarıyor ve işaretlemedeki bazı değerlerin sayfanın görünür metninde geçip geçmediğine bakıyor.

schema_denetim.py

import json, re, sys
from datetime import date
import requests
from bs4 import BeautifulSoup

# Kullanım: python schema_denetim.py https://ornek.com/sayfa
url = sys.argv[1]
html = requests.get(url, timeout=20, headers={"User-Agent": "Mozilla/5.0 schema-denetim"}).text
soup = BeautifulSoup(html, "html.parser")

bloklar = []
for etiket in soup.find_all("script", type="application/ld+json"):
    try:
        bloklar.append(json.loads(etiket.string or ""))
    except json.JSONDecodeError:
        print("HATA: ayrıştırılamayan JSON-LD bloğu")

# Görünür metin: script, style vb. çıkarıldıktan sonra kalan yazı
for t in soup(["script", "style", "noscript", "template"]):
    t.decompose()
gorunur = re.sub(r"\s+", " ", soup.get_text(" ")).lower()
bugun = date.today().isoformat()

def dugumler(x):
    # @graph ve iç içe nesneler dahil tüm sözlükleri dolaş
    if isinstance(x, dict):
        yield x
        for v in x.values():
            yield from dugumler(v)
    elif isinstance(x, list):
        for v in x:
            yield from dugumler(v)

def fiyat_bicimleri(p):
    # 1299.9 -> {"1299.90", "1.299,90", ...} gibi yazım biçimleri
    try:
        f = float(str(p))
    except ValueError:
        return {str(p)}
    tr = f"{f:,.2f}".replace(",", "X").replace(".", ",").replace("X", ".")
    return {f"{f:.2f}", tr, tr.removesuffix(",00"), str(p)}

for blok in bloklar:
    for d in dugumler(blok):
        tur = d.get("@type", [])
        tur = set(tur if isinstance(tur, list) else [tur])
        if "aggregateRating" in d and tur & {"Organization", "LocalBusiness"}:
            print(f"UYARI: {tur} üzerinde puan var (self-serving olabilir)")
        if "AggregateRating" in tur:
            adet = d.get("reviewCount") or d.get("ratingCount")
            if adet and str(adet) not in gorunur:
                print(f"UYARI: yorum sayısı ({adet}) sayfa metninde geçmiyor")
        if "Question" in tur:
            soru = re.sub(r"\s+", " ", str(d.get("name", ""))).strip().lower()
            if soru and soru not in gorunur:
                print(f"UYARI: sayfada görünmeyen soru: {soru[:70]}")
        if "Offer" in tur and "price" in d:
            if not any(b.lower() in gorunur for b in fiyat_bicimleri(d["price"])):
                print(f"UYARI: fiyat ({d['price']}) sayfa metninde geçmiyor")
        tarih = str(d.get("endDate") or d.get("startDate") or "")[:10]
        if "Event" in tur and tarih and tarih < bugun:
            print(f"UYARI: tarihi geçmiş Event: {d.get('name')} ({tarih})")
        if "JobPosting" in tur and d.get("validThrough") and str(d["validThrough"])[:10] < bugun:
            print(f"UYARI: süresi dolmuş JobPosting: {d.get('title')}")

Kurulum için pip install requests beautifulsoup4 yeterli. Betiğin sınırlarını bilmek gerekiyor: yalnızca sunucudan gelen HTML'deki JSON-LD'yi okur, JavaScript ile eklenen işaretlemeyi ve microdata'yı görmez. Tür kontrolleri de birebir eşleşme yapıyor; Restaurant gibi LocalBusiness alt türlerini ya da MusicEvent gibi Event alt türlerini yakalamak için kümeleri genişletmen gerekir. Uyarılar kesin hüküm değil, elle bakılacak sayfaların listesi. Tek sayfada değil, her şablondan birkaç örnek URL üzerinde çalıştırmak daha anlamlı.

Sorunlu işaretlemeyi sıfırdan ve sayfadaki içerikle uyumlu şekilde yeniden kurmak istersen schema oluşturucu aracı iyi bir başlangıç noktası.

Kontrol listesi

Her aggregateRating arkasında sayfada görünen, kullanıcıdan toplanmış gerçek yorumlar var.
Kendi işletmen hakkındaki yorumlar LocalBusiness ya da Organization üzerinde işaretlenmiyor.
İşaretlemedeki her soru-cevap, yorum ve açıklama sayfada kullanıcıya görünüyor.
FAQ ve HowTo işaretlemesini zengin sonuç beklentisiyle değil, içerik gerçekten öyleyse kullanıyorsun.
Event yalnızca gerçek etkinlikler için; geçmiş ve iptal edilen etkinlikler güncel.
JobPosting yalnızca açık pozisyonlar için; kapanan ilanlar kaldırılıyor.
İşaretlemedeki fiyat ve stok durumu sayfadakiyle birebir aynı.
Hangi eklentinin hangi işaretlemeyi bastığını biliyorsun ve güncellemelerden sonra kontrol ediyorsun.
Search Console'daki Geliştirmeler raporlarını ve Manuel işlemler raporunu düzenli okuyorsun.

Yapılandırılmış veri, sayfanın ne olduğunu Google'a anlatmanın bir yolu. Sayfada olmayan bir şeyi anlatmaya başladığı anda yardımcı olmayı bırakıp risk hâline geliyor.

Comments / questions

If you have a question about any topic or wish to contact me: Telegram or send an email to [email protected] Thanks!