Scaled content abuse: yapay zekâyla toplu içerikte çizgi nerede?

25/09/26

Yapay zekâ araçları, bir anahtar kelime listesinden bir öğleden sonra binlerce sayfa üretmeyi mümkün kıldı. Soru da hızla değişti: "Google yapay zekâ içeriğini cezalandırıyor mu?" yerine "Kaç sayfa fazla sayılır?" sorulmaya başlandı. İkisi de yanlış yere bakıyor.

Google'ın Mart 2024'te yayımladığı scaled content abuse politikası ne üretim yöntemine ne de sayfa sayısına bakıyor; amaca ve sonuca bakıyor. Çizgiyi doğru okumak, meşru programatik SEO yapan biri için de önemli, çünkü aynı teknik iki farklı sitede çok farklı sonuç doğurabiliyor.

Politika tam olarak ne diyor?

Mart 2024 core güncellemesi ve spam güncellemesiyle birlikte Google spam politikalarına üç yeni başlık ekledi: expired domain abuse, site reputation abuse ve scaled content abuse. Sonuncusu, daha önceki otomatik üretilmiş spam içerik politikasını genişleten bir tanım getirdi.

Özü şu: çok sayıda sayfanın, esas olarak kullanıcılara yardım etmek için değil arama sıralamalarını manipüle etmek için üretilmesi. Kritik ayrıntı, bu içeriğin yapay zekâyla, insanlarla ya da ikisinin karışımıyla üretilmesinin fark etmemesi. Yüz serbest yazara şablon metin yazdırmak da, bir dil modeline aynı işi yaptırmak da aynı politikaya takılabilir.

Google'ın politika sayfasında verdiği örnekleri özetlersem:

Üretken yapay zekâ ya da benzeri araçlarla, kullanıcıya değer katmadan çok sayıda sayfa üretmek.
Feed'leri, arama sonuçlarını ya da başka içerikleri kazıyıp çok sayıda sayfa oluşturmak; eşanlamlı kelimeyle değiştirme, çeviri gibi otomatik dönüşümlerle kaynağı gizlemek de buna dahil.
Farklı sayfalardan içerik alıp değer katmadan birleştirmek, yani dikiş içerik.
İçeriğin toplu üretildiğini gizlemek için birden fazla site kurmak.
Okuyana anlam ifade etmeyen ama arama kelimeleri içeren çok sayıda sayfa oluşturmak.

Pratikte sık gördüğüm bir varyasyon daha var: aynı şablonu anahtar kelime permütasyonlarıyla çoğaltmak. "X fiyatları", "X fiyatı ne kadar", "en ucuz X", "X 2026 fiyat" için ayrı ayrı, neredeyse aynı sayfalar. Bu desen hem toplu içerik hem de doorway abuse politikasıyla örtüşüyor. Politikanın güncel metni Google'ın spam politikaları sayfasında duruyor.

Yapay zekâ sorun değil, amaç sorun

Google'ın yapay zekâ içeriğine genel tutumu yıllardır aynı: içeriğin nasıl üretildiği değil, kalitesi ve kime hizmet ettiği önemli. Bu tutumu ve yapay zekâyı kaliteli kullanmanın yollarını yapay zekâ ile içerik yazısında ayrıntılı anlattım.

Scaled content abuse bu tutumun öbür yüzü. Yapay zekâ bir sayfayı daha hızlı yazmana yardım edebilir; ama elinde sayfa başına söyleyecek yeni bir şey yoksa, hız sadece daha fazla boş sayfa demek. Politika da tam bunu hedefliyor.

Sayfa sayısı için bir eşik yok. Milyonlarca sayfası olan e-ticaret siteleri, ilan siteleri, sözlükler meşru şekilde çalışıyor. Benim kendime sorduğum soru şu: arama motorları olmasaydı bu sayfaları yine üretir miydim, üretirsem biri bunları kullanır mıydı? Cevap hayırsa, sayfalar arama motoru için üretilmiş demektir.

Meşru programatik SEO ile spam arasındaki çizgi

İki örnek çizgiyi iyi gösteriyor.

Döviz kuru sayfaları. Her para birimi çifti için bir sayfa: canlı kur, günlük ve yıllık geçmiş grafiği, çevirici, son güncelleme zamanı, belki alış-satış farkı. Yüzlerce sayfa şablondan üretiliyor ama her sayfanın asıl değeri o çifte özgü, güncel veri. "Euro kaç TL" arayan kişi tam aradığını buluyor. Bu, programatik SEO'nun olması gereken hali.

Döndürülmüş şehir sayfaları. "Kadıköy'de su tesisatçısı", "Beşiktaş'ta su tesisatçısı", "Üsküdar'da su tesisatçısı"... Aynı metin, sadece ilçe adı değişiyor, belki bir dil modeliyle cümleler biraz karıştırılmış. İlçeye özgü adres yok, fiyat yok, ekip yok, gerçek iş örneği yok. Çoğu zaman firma o ilçelerin yarısına hizmet bile vermiyor. Bu, sayfa başına değer değil, sayfa başına anahtar kelime.

Arada gri bir bölge var. Şehir sayfaları, gerçek yerel veri taşıdığında meşru olabilir: o şehirdeki şubenin adresi ve çalışma saatleri, yerel stok, yerel fiyat, o bölgede yapılmış işler, bölgeye özgü kurallar. Soru her zaman aynı: şablonu çıkarınca geriye sayfaya özgü ne kalıyor?

Özellik	Meşru programatik	Scaled content abuse
Sayfa başına içerik	Benzersiz, doğrulanabilir veri (kur, stok, fiyat, konum)	Aynı metin, değişen tek şey anahtar kelime
Kaynak	Kendi verin ya da lisanslı veri	Kazınmış, yeniden yazılmış ya da dikilmiş içerik
Kullanıcı niyeti	Sayfa sorguyu gerçekten cevaplıyor	Sayfa sorguyu sadece tekrarlıyor
Bakım	Veri güncelleniyor	Bir kez üretilip bırakılmış
Sayfa sayısını ne belirliyor	Verinin gerçek çeşitliliği	Anahtar kelime listesinin uzunluğu

Yapay zekâ meşru tarafta da yer alabilir: kendi verini özetlemek, ürün özelliklerinden okunabilir açıklama taslağı çıkarmak, çeviriye yardım etmek. Fark, sayfanın özünün senin verin ve senin denetimin olması.

Kendi siten için öz değerlendirme listesi

Programatik ya da yapay zekâ destekli bir bölümün varsa, şu soruları dürüstçe cevapla:

Herhangi iki sayfayı yan yana koyduğumda, anahtar kelime dışında ne farklı?
Sayfanın şablon dışındaki, o sayfaya özgü kısmı içeriğin ne kadarını oluşturuyor?
Sayfadaki bilgi başka bir yerde, daha iyi hâliyle zaten var mı?
Verinin kaynağı ne ve en son ne zaman güncellendi?
Sayfa sayısını veri mi belirledi, anahtar kelime listesi mi?
Bu sayfaları yayından önce bir insan okudu mu, hatalarını ayıkladı mı?
Sayfalar iç linklerle kullanıcıya sunuluyor mu, yoksa sadece sitemap'te mi var?
Search Console'da bu bölümün büyük kısmı "Tarandı - şu anda dizine eklenmemiş" (Crawled - currently not indexed) durumunda mı?
Aynı şablonla kurulmuş, başka alan adlarında kardeş sitelerim var mı?
Bu sayfalar yarın silinse, kullanıcı neyi kaybederdi?

Dizine eklenmeme sorusu önemli bir erken uyarı. Google bir bölümün büyük kısmını taradığı hâlde dizine almıyorsa, o sayfaları zaten yeterince değerli bulmuyor olabilir. Bu durumun diğer sebeplerini taranmış ama dizine eklenmemiş sayfalar yazısında ele aldım.

Darbe nasıl görünür?

Scaled content abuse iki yoldan cezalandırılabiliyor ve ikisinin belirtileri farklı.

Manuel işlem

Search Console'da Güvenlik ve Manuel İşlemler (Security & Manual Actions) altındaki Manuel işlemler raporunda görünür. Toplu üretilmiş içerik için verilen işlemler genellikle "Pure spam" ya da "Thin content with little or no added value" (değeri az olan ya da hiç olmayan ince içerik) başlığı altında geliyor; bildirim metni ilgili politikaya atıf yapabiliyor. Kapsam site geneli ya da belirli bir bölüm olabilir. Pure spam işlemi sitenin tamamını ya da büyük kısmını dizinden çıkarabilir.

Bu durumda çözüm, sorunlu sayfaları gerçekten kaldırmak ya da değer katacak şekilde yeniden yapmak, sonra neyi nasıl düzelttiğini anlatan bir yeniden inceleme talebi göndermek. Ben kaldırma tarafında 404 ya da 410 dönmeyi tercih ediyorum; sayfaları sitede bırakıp yalnızca gizlemek, sorunun kaynağını ortadan kaldırmıyor. Süreç ve talep metni için manuel işlem yazısına bakabilirsin.

Algoritmik düşüş

SpamBrain ve spam güncellemeleri bir bildirim göndermez. Belirtiler şöyle: bir spam güncellemesinin tarihleriyle çakışan sert bir düşüş, şablonla üretilmiş bölümün görünürlüğünü kaybederken sitenin geri kalanının görece sağlam kalması, o bölümdeki sayfaların dizinden hızla çıkması. Tarihleri Google Search Status Dashboard'dan kontrol edebilirsin.

Burada yeniden inceleme talebi yok. Sorunu düzeltiyorsun ve bekliyorsun. Google, otomatik sistemlerin bir sitenin artık politikaya uyduğunu öğrenmesinin aylar sürebileceğini söylüyor. Bu yüzden "önce üretelim, sorun olursa sileriz" yaklaşımı pahalı: silmek hızlı, toparlanmak yavaş.

Özetle

Scaled content abuse bir yapay zekâ yasağı değil, bir amaç testi. Sayfa sayın ne olursa olsun, her sayfanın o sayfaya özgü, gerçek bir kullanıcı ihtiyacını karşılayan bir özü varsa programatik SEO meşru bir araç. Değişen tek şey anahtar kelimeyse, üretim yönteminin yapay zekâ, insan ya da ikisi olması sonucu değiştirmiyor. Yeni bir toplu bölüm açmadan önce yukarıdaki listeyi bir kez çalıştırmak, sonradan aylarca toparlanmaya çalışmaktan çok daha ucuz.

Comments / questions

If you have a question about any topic or wish to contact me: Telegram or send an email to [email protected] Thanks!